Lớp A0 – Khóa 9

They came, they saw and they ….

Thông minh và sáng suốt


Có chuyện kể lại rằng, một lần Khổng Tử hỏi các trò của ông “Các trò có biết sự khác nhau giữa thông minhsáng suốt không?”

Sau một hồi nghe các trò bàn luận sôi nổi, Khổng Tử mới cho lời cuối cùng:

“Người thông minh khi đi đường gặp trở ngại có thể tìm ra cách để vượt qua trở ngại đó. Còn người sáng suốt có thể tiên đoán được trở ngại đang chờ mình phía trước và tìm được cách để tránh nó”

Hậu thế có kẻ cãi chầy: “Thông” là từ Hán Việt của “suốt”, “Minh” là từ Hán Việt của “sáng”. Có vẻ là kiểu diễn giải của từ “ngoan cố”!

Advertisements

Tháng Ba 24, 2010 - Posted by | Tổng hợp, Tản văn |

5 phản hồi »

  1. Hi all! Thấy Châu Sa có một “kho” chuyện từ dê, lừa, khỉ cho tới tận Thầy Khổng, tui cũng dzô “tán đại” mấy câu, “trúng” thì mừng, “trượt” thì xin các cao danh 2 chữ “đại xá”.
    Ở trển, C.Sa mượn lời cụ Khổng để bàn chuyện sâu xa, tui thì chỉ nói chuyện gần thui.
    Tui biết, Khổng Khâu nguyên quán tận nước Lỗ thời Xuân Thu (400-300 năm TCN) lang thang nhiều nơi bên Tàu nhưng chưa bao giờ vượt Dương tử về phía nam. Từ “sáng suốt” là thuần Việt sinh ra ở châu thổ sông Hồng cách xa cả ngàn dặm.Suy ra, “mấy lời cuối” của cụ về từ này có phần “nghi nghi”. Thì cứ “suy bụng ta ra bụng người”, ngày xưa làm toán, gặp chỗ nào “khó gặm” là “thiên nhiên” cho vào mấy chữ ” ta dễ dàng thấy…”. Chiêu này cũng làm khối thầy mắc lừa. Hi hi…
    Xét về ngữ học, 2 từ ghép “thông minh” và “sáng suốt” đều là tính từ có nghĩa gần giống nhau, nhưng vì “thông minh” có nguồn gốc ngoại lai nên thường dc mang ý nghĩa khái quát hơn. Dễ dàng tìm thấy nhiều ví dụ minh họa! (Chiêu cũ đây rùi!!!).
    Bàn về “người thông minh” hay “người sáng suốt” như cụ Khổng thì khó quá, tui thì cứ xem các hành vi (hành động, suy nghĩ, ý tưởng) của người ta mà suy ra. Hành vi thông minh thường được đánh giá theo “tính mới, tính sáng tạo, tính độc đáo” dựa trên “hiểu biết sâu sắc về các quy luật của tự nhiên và xã hội” và mang lại “lợi ích” cao nhất cho chủ thể. Khái niệm “lợi ích” ở đây khá mù mờ và mang tính ước lệ. Việc đánh giá cái gọi là “lợi ích” này trong những điều kiện cụ thể với những ràng buộc nhất định về thời gian, không gian, tài nguyên,… đôi khi là không khả thi.
    Trong thực tế, người ta chủ yếu đánh giá “hiệu quả” của hành vi. Đôi khi hành vi ko thông minh lắm, nhưng lại “hiệu quả” vì có chi phí ít, an toàn,.. thì lại dc đề cao. Tui coi đó là một “hành vi sáng suốt” biết cách “thỏa hiệp” giữa tham vọng với điều kiện thực tế để có quyết định hợp lý nhất.

    Bình luận bởi V.Thành | Tháng Ba 24, 2010 | Phản hồi

  2. Các cụ đồ nho ngày xưa choảng nhau vì tranh cãi ngữ nghĩa điển tích kiểu như vầy đây!

    Tớ xin chọn cách khác, “mắt thấy tai nghe”, có thiển ý như sau:

    – “thông minh” hay được dùng để khen kids, students và… nhân viên, đoại loại vậy. “Sáng suốt” suy ra thường được gắn cho những người không nằm trong nhóm trên.
    – khi bạn đã “with age”, nên thận trọng xem lại mình khi được khen “thông minh”

    Bệnh nghề nghiệp tí xíu (on reply tình tiết bạn Châu Sa nhắc khi tìm việc thủa nào): trong luyện kim có cách hóa bền gọi là “aging”. Một số hợp kim trước lúc sử dụng bắt buộc phải qua “aging”, kiểu như “gừng già” vậy 🙂

    Bình luận bởi tobavan | Tháng Ba 26, 2010 | Phản hồi

  3. He he… Mình “lén” mượn cái “áo the, khăn xếp” vô tán bậy để “câu” Đỗ Thiên Kính- Học giả uy tín nhất lớp mình về lĩnh vực XHNV. Ko ngờ người “cắn câu” lại là tên khác. Tức thật, thế có “phí rượu không cơ chứ” !!!

    Bình luận bởi V. Thành | Tháng Ba 26, 2010 | Phản hồi

    • V.Thành: Thành đã “nhử mồi” trúng rồi đó. Tiếc quá về ba bài của C.Sa đăng từ tháng 3 mà đến bây giờ mình mới biết (tự trách mình quan liêu!). Vậy, Thành hãy thay “mồi” câu mới đi! 😀

      Bình luận bởi Đỗ Thiên Kính | Tháng Tám 12, 2010 | Phản hồi

  4. Hi, every body.
    Mình chỉ thấy thế này: Người thông mình không phải lúc nào cũng sáng suốt, thậm chí không bao giờ sáng suốt, nhưng muốn sáng suốt thì thường phải có chút thông minh.

    Bình luận bởi L Quang | Tháng Tám 12, 2010 | Phản hồi


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: